Thursday , December 13 2018
Trang Chủ > Phật Giáo > Vô Ngã là gì?

Vô Ngã là gì? Ngũ Uẩn Vô Ngã, Vô Ngã Vô Ưu trong Phật Giáo

Vô ngã là tiến trình tu tập tâm không còn chấp thủ mọi hoạt động gây khổ ưu và phiền não cho bản thân và mọi người. Con người chính là chấp cái ngã sống trong thế giới hiện tượng vô thường, tất nhiên cũng ảnh hưởng trong luật sinh lão bệnh tử của lực lượng biến đổi chung của vũ trụ. Đứng trên tư tưởng tiểu ngã, con người hệ lụy đến tình cảm, hành động, và tư tưởng mà dục tình là căn bản chi phối sự sống. Dục tình biến đổi mọi hoạt động ảnh hưởng đến khoái lạc và đau khổ, nên thể hiện thất tình, lục dục đưa con người đến khổ ưu sinh tử luân hối. Thật ra, quan niệm vô ngã Phật giáo chỉ là tư tưởng giải thoát khỏi cái ngã không còn hệ lụy đến nhân duyên, sinh tử luân hồi, quả báo và khổ ưu.

Vô Ngã là gì?

Chân lý Vô ngã là pháp ấn chỉ có trong Phật giáo, cho rằng, không có một Ngã, một cái gì trường tồn, bất biến, cốt tủy, vững chắc, tồn tại nằm trong sự vật mà không phụ thuộc vào cái khác. Nghĩa là sự vật có mặt là do duyên sinh khởi phát, chứ sự vật không có quyền gì với sự sinh ra và sự hoại diệt của chính nó. Như thế, theo đạo Phật, cái ngã, cái “tôi” là không có mà chỉ là một tập hợp của Ngũ uẩn, luôn luôn thay đổi, sinh diệt.

Vô ngã là gì?

Chú ý thêm rằng: Vô Ngã là một trong 3 pháp ấn. Hai pháp ấn còn lại là Khổ và Vô Thường. Cho dù, Đạo Phật có ra đời hay không, cho dù loài người có tồn tại hay không thì 3 pháp ấn này vẫn hiện diện trong vũ trụ như một chân lý: mọi pháp hữu vi (pháp có sinh thì có diệt) thì là Khổ, Vô Thường, Vô Ngã. Pháp Vô Vi (pháp không có sự tạo tác nên không có sự diệt) cũng là vô ngã. Pháp Vô Vi không có tính chất Vô thường và Khổ như pháp hữu vi. Để dễ hiểu, cần nhớ câu này: cái gì có sinh thì phải có diệt là vô thường; cái gì vô thường thì là khổ; cái gì khổ mà nó biến đổi theo duyên sinh (không tùy thuộc vào ý muốn của nó) thì là vô ngã.

Ngũ uẩn vô ngã

Thân xác thì gọi là Sắc uẩn. Tâm thức hay phần tinh thần thì có Thọ uẩn, Tưởng uẩn, Hành uẩn và Thức uẩn. Ta có ngữ uẩn như sau:

1) Sắc: là thân xác của con người thì tan hợp, hợp tan như bọt biển. Trời đất đó đây không định hướng, không có gì cố định cả. Vì thế Sắc là biến đổi, chạy theo thời gian, là vô ngã.

2) Thọ: là những cảm giác vui khổ của thân và tâm đều sinh diệt bất thường giống như những bong bóng trên mặt nước. Như thế thọ là vô ngã.

Ngũ uẩn vô ngã

3) Tưởng: là những ảo ảnh giống như những giả cảnh mà người lữ hành trong sa mạc thường thấy. Vì là cảnh giả nên tưởng là vô ngã.

4) Hành: là sự biến chuyển thay đổi của tâm niệm. Ý niệm sau thay thế ý niệm trước và như thế ý niệm cứ tiếp tục sinh khởi liên miên trong tâm thức của con người. Ý niệm là do bên ngoài mà có tức là do nhân duyên kết tạo mới có sự suy tư. Mà đã là do nhân duyên thì hành là vô ngã.

5) Thức: là sự hiểu biết phân biệt để có khả năng biến hiện ra các cảnh và phân biệt các cảnh. Khi sự phân biệt nầy thành cái biết thì đây chính là thức uẩn. Sự phân biệt có là do từ bên ngoài chớ không phải tự con người có được nên thức là uẩn chính là do nhân duyên tạo thành. Vì thế thức uẩn là vô ngã tức là Không. Tâm thức của con người biến đổi không ngừng từng giây từng phút. Theo Phật giáo sự biến đổi của tâm thì 16 lần nhanh hơn sự biến đổi của vật chất. Vì quá nhiều biến đổi như thế, nên thức cũng là vô ngã.

Đặc trưng của vô ngã

Trong thế gian này, mọi vật đều thay đổi thành trụ hoại không; con người thì sinh lão bệnh tử, do Dục Lậu tức dòng luân hồi sinh tử bị khuấy lên bởi tham dục, tà kiến, và tà tư. Càng tham dục hay nhiều ham muốn khoái lạc thì nhiều nhu cầu, nên càng nhiều gian nan, khổ cực; tâm thức lúc nào cũng bận rộn lo âu. Đã biết đa dục là khổ, chúng ta cần tìm cách giảm bớt hay ít ham muốn, thì tâm ta an nhiên, vì ít ham muốn thì ít bị lệ thuộc nhu cầu trói buộc. Quán xét tứ vô tức bốn cái không hay bốn điên đảo, thì từ đó dùng Vô Lậu Pháp: Phép thanh tịnh xa lìa mọi phiền não cấu nhiễm để vượt thoát khỏi dục vọng và luân hồi sinh tử.

Vô Thường: Mọi vật trên đời nầy đều phải thay đổi và hoại diệt, không vật gì thường hằng dù chỉ trong phút giây, hay sát na ngắn ngủi. Mọi vật, mọi hiện tượng đều phải qua giai đoạn sinh, trụ, dị, diệt. Con người thì sinh lão bệnh tử.

Khổ: Biết rằng ham muốn nhiều thì khổ nhiều vì trạng thái khổ não bức bách thân tâm. Khổ nằm trong nhân, khổ nằm trong quả, khổ bao trùm cả thời gian, khổ bao trùm cả không gian, và khổ chi phối cả phàm lẫn Thánh, nghĩa là khổ ở khắp nơi nơi.

Không: Vô tự tánh, tự tánh không, hay vô tự tướng. Không có thể tánh: Tất cả các sự vật trong tam giới đều không phải là thật.

Vô ngã vô ưu phật giáo

Vô ngã vô ưu

Vô Ngã Vô Ưu (Being Nobody, Going Nowhere) là một cuốn sách về Thiền quán hay nhất của Ni sư người Đức Ayya Khema. Là một tuyệt tác viết về Thiền quán, cuốn sách đã được giải thưởng của Chrismas Humphreys và là cuốn sách bán chạy nhất tại Mỹ năm 1988.

Trong cuốn sách này, Ni sư Ayya Kherma đã giới thiệu với người đọc những gì tinh tuý nhất trên con đường Phật pháp. Bà nhấn mạnh đến cách thức và tại sao lại cần hành thiền cũng như cung cấp cho ta một nền tảng hiểu biết cơ bản về bản chất của Nghiệp, Tái sinh và Bát chính đạo – những giáo lý căn bản của Đạo Phật.

Với những lời khuyên hữu ích và thiết thực, Ni sư Ayya Khema đã dẫn dắt cho chúng ta những cách thức thực hành tứ vô lượng tâm: từ, bi, hỷ, xả và cách vượt qua những chướng ngại trên con đường tu tập. Rất ít cuốn sách cơ bản về Phật giáo có thể bao chứa cả hai tiêu chí giản dị và sâu sắc. Nhưng vô ngã vô ưu đã làm được cả hai điều này. Đây không những là một cuốn sách mọi thiền sinh không thể bỏ qua, mà còn là cuốn sách tuyệt vời cho tất cả mọi người.

Xem thêmXem thêm: Vô Minh là gì?.

10 (100%) 1 vote

Check Also

Vô minh là gì?

Vô Minh là gì?

Vô minh được xem là gốc của mọi bất thiện trong thế gian và cũng …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *